Νίκος Μιχαλόπουλος για το νέο του βιβλίο ‘’Όταν κοιτάς από ψηλά‘’: «Κάποιες συναντήσεις μου με τον Εμμανουήλ ήταν πολύ συγκινητικές»
ΤΕΤΑΡΤΗ 30 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2025
Συνέντευξη στην Τζένη Ντεμιράι για το ROSA.GR, όπου και πρωτοδημοσιεύτηκε στις 30/4/25.
Νίκος Μιχαλόπουλος για βιβλίο Εμμανουήλ Καραλή:
«Κάποιες συναντήσεις μου με τον Εμμανουήλ ήταν πολύ συγκινητικές»
Η σύνδεση του συγγραφέα με τον Εμμανουήλ μοιάζει να είναι ουσιαστική, αφού και ο ίδιος υπήρξε ανάμεσα στους «αντι-ήρωες».
Ο κόσμος είναι γεμάτος με βιβλία που μιλούν για τους «διαφορετικούς». Για εκείνους που μεγάλωσαν ζώντας έξω από τους κύκλους που φτιάχνουν οι «όμοιοι» για να κρυφτούν από τον εαυτό και τους φόβους τους. Για εκείνους που στη ζωή σπάνια ήταν οι «ήρωες», αλλά στα βιβλία πήραν εύκολα αυτόν τον ρόλο. Σε εκείνες τις σελίδες που σε κάνουν να συνειδητοποιείς ότι για να γίνεις αποδεκτός/ή από τους άλλους, οφείλεις πρώτα να αποδεχτείς εσύ τον εαυτό σου.
Δεν ξέρω αν ο Εμμανουήλ Καραλής χρειάστηκε να συνειδητοποιήσει ότι η αποδοχή του εαυτού είναι αυτή που οδηγεί και στην αποδοχή από τους γύρω μας, ξέρω όμως, ότι την δεύτερη την έχει κερδίσει πανηγυρικά. Και μπορεί η «καθολική αποδοχή» να είναι κάτι μη ρεαλιστικό, ωστόσο, ο Μανόλο έχει καταφέρει να αποτελέσει μία συμπαθητική φυσιογνωμία του αθλητισμού για περισσότερους από όσους θα έβλεπαν υπό άλλες συνθήκες έναν αγώνα άλματος επί κοντώ.
Η ιστορία του είναι γοητευτική. Ίσως επειδή οι δυσκολίες είναι αυτές που κάνουν μεγαλύτερες τις επιτυχίες όταν καταφτάνουν. Ένας μαύρος με μητέρα από την Ουγκάντα συναντά περισσότερα εμπόδια στη διαδρομή προς την αποδοχή από την ελληνική κοινωνία, η οποία -παρά τις εξαιρέσεις της- προσπαθεί με μεγάλους αγώνες να αφήσει πίσω τα ρατσιστικά κατάλοιπα που δεν της ταιριάζουν πια.
Ο Μανόλο έχει πάρει εδώ και καιρό τον ρόλο του «ήρωα» στην πραγματική ζωή. Στις 24 Απριλίου κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Διόπτρα το «Όταν κοιτάς από ψηλά, μοιάζει η γη με ζωγραφιά», που τον κάνει «ήρωα» και στον κόσμο του βιβλίου, με τη βοήθεια του συγγραφέα Νίκου Μιχαλόπουλου.
«Δεν είναι βιογραφία, δεν είναι η κλασική βιογραφία, δεν παρακολουθούμε δηλαδή γραμμικά την πορεία ενός ανθρώπου. Μπαίνει πάρα πολύ βαθιά στην ψυχοσύνθεσή του. Μέσα από το βιβλίο ο Εμμανουήλ αποκαλύπτει για πρώτη φορά κομμάτια που ίσως κάποιος δεν μπορεί να τα φανταστεί. Πηγαίνει βαθιά, στις ρίζες του, στις ιστορίες των γονιών του. Στόχος είναι όταν θα ολοκληρώσετε το βιβλίο να έχετε ένα χαμόγελο στα χείλη», επισημαίνει ο συγγραφέας και πρωταθλητής Masters στον ακοντισμό, μιλώντας στη ROSA, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου.
Η σύνδεση του συγγραφέα με τον αθλητή και η απόφαση να γραφτεί βιβλίο για τον Εμμανουήλ Καραλή
Κατά τη διάρκεια της συζήτησής μας, ο Νίκος Μιχαλόπουλος μιλά με αγάπη, θαυμασμό αλλά και συγκίνηση για τον 25χρονο ολυμπιονίκη, που φέτος κατάφερε να υπενθυμίσει ότι έχει κερδίσει δίκαια τη θέση του ανάμεσα στους κορυφαίους άλτες επί κοντώ παγκοσμίως, δείχνοντας σταθερή πρόοδο και φτάνοντας τα 6,05 μέτρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου.
Η σύνδεσή του με τον Εμμανουήλ μοιάζει να είναι ουσιαστική, αφού και ο ίδιος υπήρξε ανάμεσα στους «αντι-ήρωες» στην παιδική του ηλικία, είναι επίσης πρωταθλητής και αγαπά το ίδιο τον Κώστα Χατζή.
«Και εμένα το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής μου είναι αφιερωμένο στον αθλητισμό και μάλιστα τα τελευταία χρόνια έχω επανέλθει στους στίβους στις κατηγορίες των Masters, δηλαδή των αθλητών άνω των 35 χρονών. Στην αρχή, μέχρι να καταφέρεις με κάποιο τρόπο να ξεχωρίσεις και να τους κάνεις να σε πιστέψουν είναι δύσκολο. Για τους περισσότερους, είμαστε μόνιμα ατάλαντοι. Ίσως γιατί οι περισσότεροι κρίνουν μέσα από τη δική τους οπτική γωνία και κανένας δεν ξέρει πραγματικά τη φλόγα που έχεις μέσα σου για όσα επιθυμείς. Το γεγονός ότι στην αρχή ο δρόμος είναι πραγματικά δύσκολος είναι ένα κοινό στοιχείο», λέει ο ίδιος ο συγγραφέας στη ROSA, σε ερώτηση σχετικά με τα κοινά στοιχεία που βλέπει ότι έχει με τον Εμμανουήλ.
Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι έχει γράψει αρκετά παιδικά βιβλία με επίκεντρο τη διαφορετικότητα και την αποδοχή, φαίνεται να τον καθιστούν ιδανικό διηγητή της ιστορίας του Εμμανουήλ. Το ίδιο φαίνεται να αντηλήφθηκε πρώτα ο πατέρας του ολυμπιονίκη, Χάρης Καραλής, ο οποίος πρότεινε στον κ. Μιχαλόπουλο να γράψει ένα βιβλίο για την πορεία του γιου του, όταν εκείνος ήταν έτοιμος να τα παρατήσει, λόγω της κατάθλιψης που αντιμετώπιζε.
«Γνωρίζομαι πάρα πολλά χρόνια με τον μπαμπά του Εμμανούλη, τον Χάρη. Ήμασταν συναθλητές την δεκαετία του ‘80, ήμουν στα πρώτα μου βήματα και είχαμε τον ίδιο προπονητή. Πάντα κρατούσαμε επαφή. Εκείνος παρακολουθούσε το συγγραφικό μου έργο και πάντα μου έστελνε μηνύματα, ερχόταν στις παρουσιάσεις μου και του άρεσε ο τρόπος που προσέγγιζα τα πράγματα», μας λέει ο ίδιος μιλώντας για τον τρόπο που πάρθηκε η απόφαση να γράψει εκείνος το «Όταν κοιτάς από ψηλά, μοιάζει η γη με ζωγραφιά».
«Πριν από τρία-τέσσερα χρόνια, τις δύσκολες μέρες του Εμμανουήλ, τότε που περνούσε την κατάθλιψη του και ήταν πολύ κοντά στο να πάρει την απόφαση να τα παρατήσει, με προσέγγισε ο Χάρης και μου ζήτησε να γράψουμε ένα παιδικό βιβλίο, ένα παραμύθι, το οποίο θα έχει τα στοιχεία της αμφισβήτησης και του ρατσισμού, με σκοπό να περάσουμε στα παιδιά ένα φωτεινό μήνυμα. Εννοείται ότι δέχτηκα αμέσως αλλά ξέρετε πως γίνονται αυτά τα πράγματα, σε παίρνει λίγο η μπάλα του χρόνου και κάπως έτσι έμεινε μόνο ως ιδέα», συνεχίζει ο κ. Μιχαλόπουλος.
«Μια βδομάδα μετά το Ολυμπιακό μετάλλιο, όμως, δέχτηκα ένα τηλέφωνο από την οικογένεια Καραλή. Μου είπαν ότι είναι πια η στιγμή να κάνουμε αυτό το βιβλίο, απλά ίσως να πρέπει να είναι λίγο διαφορετικό και έτσι γεννήθηκε η ιδέα του βιβλίου που κρατάτε στα χέρια σας», καταλήγει.
Ο ρατσισμός, η κατάθλιψη και η δυσλεξία
Ο ρατσισμός, η κατάθλιψη και η δυσλεξία είναι πάρα πολύ σημαντικά κομμάτια στο βιβλίο. Ο Εμμανουήλ έχει μιλήσει για τον ρατσισμό που έχει δεχτεί ακόμα και από προπονητές που του έλεγαν ότι οι μαύροι δεν πηδάνε και ότι δεν πρόκειται ποτέ να τα καταφέρει. Έχει αναφερθεί επίσης και στην κατάθλιψη που έχει περάσει, ωστόσο, μέχρι τώρα δεν είχε μιλήσει ποτέ για τη δυσλεξία. «Υπάρχει ένα πολύ κομβικό κεφάλαιο που αναφέρεται στη δυσλεξία του, για την οποία δεν είχε μιλήσει ποτέ και ήταν ένα πάρα πολύ δύσκολο κομμάτι. Έγινε στα χρόνια του δημοτικού που ήδη είχε αρχίσει ο ρατσισμός. Ήρθε και αυτό που τον έκανε να μένει πίσω από τα συνομήλικα παιδιά στην τάξη και να μην καταλαβαίνει γιατί δεν μπορεί να τους ακολουθήσει. Το εντυπωσιακό ήταν ότι και ο πατέρας του, όταν διαγνώστηκε η δυσλεξία στον Εμμανουήλ, συνειδητοποίησε ότι αντιμετώπιζε σχεδόν τα ίδια προβλήματα αλλά κανένας δεν είχε δώσει σημασία στον Πύργο της δεκαετίας του ‘70. Πάντα αισθανόταν και αυτός ένα παιδί που δεν θα μπορέσει να τα καταφέρει.
»Αυτό είναι ένα πάρα πολύ ιδιαίτερο κεφάλαιο μέσα στο βιβλίο και νομίζω θα συγκινήσει πολύ κόσμο γιατί είναι πάρα πολύ αληθινό, ακούγεται για πρώτη φορά και ήθελε τόλμη», μας λέει σχετικά ο κ. Μιχαλόπουλος.
Η διαδικασία της συγγραφής, οι συζητήσεις και οι συγκινήσεις στο Ολυμπιακό Στάδιο
Το βιβλίο «Εμμανουήλ Καραλής: Όταν κοιτάς από ψηλά, μοιάζει η γη με ζωγραφιά» είναι γραμμένο σε α’ ενικό πρόσωπο, μας μιλά ο Εμμανουήλ αλλά μας γράφει ο Νίκος Μιχαλόπουλος, μετά από ατέλειωτα ξενύχτια, σκέψεις και αναλύσεις που έκαναν οι δυο τους, σε έναν χώρο που αγαπούν πολύ.
Μιλώντας για την διαδικασία της συγγραφής, ο κ. Μιχαλόπουλος μας λέει: «Ξεκίνησα πρώτα να δουλεύω με τους γονείς του και να γράφω το πρώτο κεφάλαιο. Ξεκίνησα με τη δική τους ιστορία και σιγά σιγά έφτασα στον Εμμανουήλ.
»Συνήθως (τον Εμμανουήλ) τον συναντούσα βράδια στο Ολυμπιακό Στάδιο. Εκεί κάναμε τις περισσότερες συζητήσεις, όταν τελειώναμε τις προπονήσεις μας. Με κλειστά τα φώτα, δίπλα στο στρώμα του επί κοντώ, αφού είχαν φύγει όλοι οι αθλητές. Είναι ένας χώρος που για μας αποτελεί το δεύτερό μας σπίτι, οπότε αισθανόμασταν και πάρα πολύ ωραία εκεί.
»Το τραβούσαμε ως αργά και εγώ, αμέσως μετά, έγραφα. Όλο αυτό που θα διαβάσετε έχει γίνει μεταμεσονύκτια, ξεκινούσα να γράφω από την ώρα που χωρίζαμε μέχρι το πρωί. Δεν το άφηνα για αργότερα γιατί δεν ήθελα να χάσω αυτό το συναίσθημα της στιγμής.
«Κάποιες συναντήσεις μου με τον Εμμανουήλ ήταν πολύ συγκινητικές. Πηγαίναμε και οι δύο σε κάποια πολύ προσωπικά και βαθιά κομμάτια μας. Αυτό μας χαλάρωνε, μας ξεκλείδωνε αλλά και μας έδειχνε ότι ήμασταν στο σωστό δρόμο».
Και καταλήγει συγκινημένος: «Δεν θα ξεχάσω ποτέ την αγκαλιά του. Όταν χωρίζαμε με αγκάλιαζε και μου έλεγε “ξέρω τώρα, καλό ξενύχτι”. Αυτό ήταν για μένα πολύ ωραία και σημαντική στιγμή».
Ο τρόπος που γινόταν η διαδικασία της συγγραφής φαίνεται να ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικός, πράγμα που επιβεβαίωσε και ένας αντικειμενικά αυστηρός κριτής, η μητέρα του Εμμανουήλ, Σάρα Καραλή. Σχετικά με αυτό ο συγγραφέας του βιβλίου μας λέει: «Αποφάσισα να κάνω κάτι πάρα πολύ δύσκολο, το οποίο δεν συνηθίζεται: κάθε κεφάλαιο που έγραφα το έστελνα σε όλους και το διάβαζαν. Είχα άμεσο feedback από την οικογένεια. Αυτή η απόφαση εμπεριέχει έναν κίνδυνο. Αν κάτι από όσα έχεις στο μυαλό σου δεν αρέσει, μπορεί και να μπλοκάρεις. Αν όμως παίρνεις πολύ θετική ανταπόκριση, αυτό σου δίνει “φτερά”. Σε μένα έγινε το δεύτερο.
»Δεν θα ξεχάσω ότι πριν ξεκινήσω να δουλεύω με τον Εμμανουήλ, (…) η μητέρα του θυμάμαι μου είπε κάποια στιγμή ότι “βρε Νίκο, είμαι τρομερά συγκινημένη που ενώ δεν έχεις σχεδόν ακόμα μιλήσει με τον Εμμανουήλ, αισθάνομαι σαν να τα γράφει το παιδί μου”. Αυτό για μένα ήταν πραγματικά τεράστιο δώρο. Πήρα πάρα πολύ δύναμη από αυτό και πραγματικά ήταν μία ευλογημένη -σε κάθε επίπεδο- συνεργασία. Δεν υπάρχει ούτε ένα συννεφάκι στη μέση».
Γιατί «Όταν κοιτάς από ψηλά, μοιάζει η γη με ζωγραφιά»;
Ο τίτλος του βιβλίου «Όταν κοιτάς από ψηλά, μοιάζει η γη με ζωγραφιά», επιλέγχθηκε από τον Εμμανουήλ Καραλή και την οικογένειά του, λόγω της ιδιαίτερης σύνδεσης και αγάπης τους με το τραγούδι του Κώστα Χατζή «Απ’ το αεροπλάνο». Για την επιλογή αυτή, ο Νίκος Μιχαλόπουλος λέει μιλώντας στη ROSA: «Ταιριάζει σημασιολογικά αυτό το “ψηλά”. Ταιριάζει σε έναν αθλητή ο οποίος ουσιαστικά αυτό κάνει, πηδάει ψηλά, δεν ρίχνει ακόντιο, δεν τρέχει γρήγορα, το ψηλά κυνηγάει. Επίσης, το ψηλά έχει πάρα πολλές αναφορές και στη ζωή του καθενός γιατί όσοι διαβάσουν το βιβλίο και ταυτιστούν, δεν είναι πρωταθλητές αλλά θέλουν να φτάσουν ψηλά στη ζωή.
»Θες να είσαι ψηλά στη σχέση σου, να είσαι ψηλά στην υγεία σου, να είσαι ψηλά στα όνειρά σου, στα οικονομικά σου, στους στόχους σου. Όλοι ψάχνουν αυτό το ψηλά, όλοι ψάχνουν αυτή τη ματιά προς τα αστέρια».
