ΜΑΡΙΑ ΣΑΡΑΠΟΒΑ: Η ΑΒΑΣΤΑΧΤΗ ΑΘΩΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΜΑΡΙΑ ΣΑΡΑΠΟΒΑ

Η ΑΒΑΣΤΑΧΤΗ ΑΘΩΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

 

Tο 2016 φαίνεται να έχει μπει με άγριες διαθέσεις για τον χώρο του αθλητισμού ή για να είμαι πιο ακριβής για την βιτρίνα του αθλητισμού. Μας πάει λίγο πίσω στο 2013 με τις βόμβες μεγατόνων Όσκαρ Πιστόριους και Λάνς Άρμστρονγκ.

Τώρα σειρά της όμορφης star του τέννις Μαρίας Σαράποβα. Το ‘’όμορφη’’ κρατείστε το. Θα μας φανεί χρήσιμο σε λίγο.
Πρίν δύο μόλις μέρες λοιπόν είδαμε να αποκαθηλώνεται ένα ακόμη παγκόσμιο είδωλο του αθλητισμού.
Η χιονοστιβάδα ξεκίνησε με τις αποκαλύψεις-παραδοχές της ίδιας της αθλήτριας σε έκτακτη συνέντευξη τύπου, που συγκάλεσε στο ξενοδοχείο του Λος Άντζελες με το άσχημο χαλί, όπως τόνισε για να ελαφρύνει κάπως το κλίμα, σε μια ήδη επιβαρυμένη ατμόσφαιρα στο επαγγελματικό κομμάτι του αθλητισμού, που τα τελευταία χρόνια από κάθε γωνιά του μετράει περισσότερες αποκαθηλώσεις παρά θριάμβους.
Η Μαρία Σαράποβα πιάστηκε ντοπαρισμένη στο Αυστραλιανό Όπεν, που είχα την τύχη να παρακολουθήσω φέτος στη μακρινή Μελβούρνη, μαζί με το μοιραίο της παιχνίδι κόντρα στην Σερένα Γουίλιαμς στα ημιτελικά του τουρνουά.

Η Μαρία Σαράποβα Νο.7 στον κόσμο έχανε για 18^η συνεχόμενη φορά από την αντίπαλό της Νο.1 στον κόσμο, αν και οι οικονομικές της απολαβές δείχνουν μια αντιστρόφως ανάλογη πορεία. Πρώτη αθλήτρια στον κόσμο για όλα τα σπορ στις λίστες του έγκριτου οικονομικού περιοδικού Forbes με 24 εκατ. δολάρια το χρόνο, από τα οποία μόλις τα 2,5 προέρχονται από έπαθλα τουρνουά, τα υπόλοιπα από διαφημίσεις, όταν η μεγάλη της αντίπαλος και κατά πολύ μπροστά της στην παγκόσμια κατάταξη του τέννις επί σειρά ετών στις ίδιες οικονομικές λίστες βρίσκεται πίσω της με 22 εκατ. δολάρια, από τα οποία όμως τα μισά προέρχονται από έπαθλα και τα άλλα μισά από διαφημίσεις. Και εδώ εκείνο το ‘’όμορφη’’, που σας έλεγα, παίζει τον ρόλο του.

Όμως τώρα το πρόβλημα για άλλη μια φορά είναι το ντόπινγκ, που επιφέρει την έκπληξη των μέσων για το δήθεν σκάνδαλο, συνεχίζεται στο κακό θέατρο περί λάθους, όταν σε αυτό το επίπεδο επαγελματικού αθλητισμού τίποτα δεν αφήνεται στην τύχη του και ολοκληρώνεται στην άγνοια λόγω παράλειψης ενημέρωσης, όταν στρατιές παρατρεχάμενων φροντίζουν για την παραμικρή λεπτομέρεια της συγκεκριμένης καριέρας. Άλλη μια super αθλήτρια πάσχει από διαβήτη, όταν εκατοντάδες ακόμα σουπερ-αθλητές πάσχουν από άσθμα, από καρδιακά προβλήματα και από άπειρες ακόμα ασθένειες, που πάντα δικαιολογούν τα ανάλογα φάρμακα, που τυχαίνει να βελτιώνουν την απόδοση, να μεγιστοποιούν τη συγκέντρωση, να ελαχιστοποιούν το ‘άγχος. .
Και εδώ εντοπίζεται ο γόρδιος δεσμός του αθλητισμού.
Είναι καταπληκτικό το πώς καταφέρνουν προβεβλημένοι άνθρωποι του αθλητισμού να αφήνουν άφωνο τον κόσμο με τα κατορθώματά τους τόσο πολύ, όσο και με την κατρακύλα τους.
Είναι τόσο κοντινή η διαδρομή από την μία άκρη στην άλλη, που ο ανυποψίαστος άνθρωπος, θεατής, θαυμαστής, ρομαντικός, ιδεολόγος αδυνατεί να κατανοήσει.
Και αν όλοι οι παραπάνω μαζί με την πιο ευαίσθητη ομάδα, αυτή των παιδιών αδυνατούν να καταλάβουν, χάνοντας επιπλέον και τα ινδάλματά τους, τότε τί γίνεται με όλους τους υπόλοιπους, που φροντίζουν κάποιοι από τους πρωταγωνιστές να μπουν στο club των προβεβλημένων; Γιατί φυσικά το πρόβλημα είναι η προβολή και τίποτα άλλο.

Ζούμε στην εποχή της κάθε είδους επωνυμίας, της επωνυμίας ως προυπόθεση και όχι ως αποτέλεσμα. Της επωνυμίας με την έννοια του γίνε γνωστός με κάθε κόστος και έλα μετά να το εξαργυρώσεις και ο αθλητισμός δεν θα μπορούσε να λείψει από αυτό. Και πώς θα μπορούσε άλλωστε για ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά φαινόμενα στην εποχή της απόλυτης οικονομικής κατανάλωσης;
Ας προσπαθήσουμε να πιάσουμε όλοι το νήμα από την αρχή.
Μεγάλοι αγώνες σημαίνουν μεγάλες νίκες.
Μεγάλες νίκες σημαίνουν μεγάλα ρεκόρ.
Μεγάλα ρεκόρ σημαίνουν μεγάλη προβολή.
Μεγάλη προβολή σημαίνει πολύς κόσμος.
Πολύς κόσμος σημαίνει μεγάλες διαφημίσεις.
Μεγάλες διαφημίσεις σημαίνουν μεγάλες εταιρείες.
Μεγάλες εταιρείες σημαίνουν πολλά χρήματα.
Πολλά χρήματα σημαίνουν μικρές αξίες.
Μικρές αξίες σημαίνουν μεγάλη διαφθορά.
Και μεγάλη διαφθορά σημαίνει σταδιακός εκφυλισμός, σταδιακή μόλυνση ακόμα και των πιο υγιών κοινωνικών δομών και μία από αυτές είναι και ο αθλητισμός και όταν λέω αθλητισμό σίγουρα δεν εννοώ αυτόν των σύγχρονων Ολυμπιακών αγώνων, των Grand Slams, των diamond leagues, των 8 χρυσών μεταλλίων σε μία διοργάνωση από έναν αθλητή, την αναμονή του τερματισμού των 100μ. σε 0 χρόνο, των σερβίς των 200 xlλμ/ώρα.
Και ρωτάω, κοιτώντας στα μάτια τους ανθρώπους, που προβάλουν όλα αυτά τα γεγονότα και τα κάνουν να φαίνονται τεράστια, πραγματικά έμειναν με ανοιχτό το στόμα, όταν άκουσαν τις αποκαλύψεις της Μαρίας Σαράποβα;
Πραγματικά κάθε παγκόσμιο ρεκόρ που καταρρίπτεται και γίνεται πρώτη είδηση στις πολιτικές ειδήσεις και όχι μόνο στις αθλητικές, δεν γνωρίζουν προϊόν ποιάς αλήθειας είναι;
Το ότι οι ανθρώπινες κατακτήσεις αποκτούν άλλη σημασία ανάλογα με το πόσο προβεβλημένες είναι και όχι με την πραγματική τους αξία είναι τυχαίο γεγονός; To  γεγονός δηλαδή, πως ενδιαφέρει πολύ περισσότερο αυτό που συμβαίνει αγωνιστικά στην Γ’ κατηγορία ποδοσφαίρου από αυτό στην εθνική ομάδα του badminton για παράδειγμα δεν έχει να κάνει με τα τεράστια ποσά, που περνούν μέσα από τον χώρο του δημοφιλέστερου αθλήματος στον κόσμο; Και δημοφιλής είναι ο γνωστός. Και πώς να γίνει γνωστός ας πούμε ένας βετεράνος αθλητής, που συνεχίζει να αγωνίζεται σε προχωρημένη ηλικία, πρεσβεύοντας το πραγματικό νόημα του αθλητισμού, που είναι χαρά, υγεία, προσπάθεια, όταν τα πόδια του τρέχουν πολύ πιο αργά από εκείνα ενός σύγχρονου Ολυμπιονίκη, που όμως σχεδόν όλοι ξέρουμε, πως δεν τρέχουν μόνα τους; Kαι το παράδειγμα του βετεράνου είναι τυχαίο. Στη θέση του βάλτε τον παίδα τον έφηβο, την νεάνιδα, την κορασίδα, όλους αυτούς που ακόμα δεν έχουν φτάσει στην ζώνη του φωτός, αν και το έχουν πολύ μεγάλη ανάγκη για να ανθίσουν. Μάθαμε όλοι μέσω εκπαίδευσης να αναζητούμε το εντυπωσιακό και να το εκτιμάμε κιόλας. Γίναμε λίγο σαν τις αρένες της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, που αναζητούσαν το απόλυτο προς τέρψη και διασκέδαση. Και το απόλυτο για αυτούς έφτασε να είναι το αίμα. Δεν έφτανε να παλεύει ο άνθρωπος με τον άνθρωπο και τον βάλανε να παλέψει μα το λιοντάρι. Πώς λοιπόν σήμερα να αρκεστούμε σε ένα άλμα στο μήκος, που δεν πλησιάζει τα 9 μέτρα; Αυτή δεν είναι η αλήθεια; Προσέξτε όμως την λέξη ‘’εκπαίδευση’’. Όλα αυτά έχουν σημασία, όταν κάποιοι σε μαθαίνουν, ώστε αυτά να έχουν σημασία.
Και κάπου εκεί χάνουμε την μπάλα.
Φτάσαμε στο σημείο να θεωρούμε τον αθλητισμό αμφισβητούμενο χώρο. Οι γονείς φοβούνται να σπρώξουν τα παιδιά τους σε αυτόν και τα παιδιά μπερδεύονται από τα αντιφατικά μηνύματα που λαμβάνουν. Οι ήρωες του χθες είναι τα σημερινά μας τα λερωμένα, τ’ άπλυτα, τα παραπεταμένα. Και έτσι χώροι εκ των πραγμάτων υγιείς φαίνεται να νοσούν, αφήνοντας περιθώριο στους επικίνδυνους και σκοτεινούς να κάνουν πάρτι. Κλείνουμε τους αθλητικούς μας χώρους στο κοινό για να τους μετατρέψουμε σε χώρους αποκλειστικής προετοιμασίας της αγωνιστικής μας βιτρίνας, που αύριο θα αποκαλύψει τα μυστικά της.
Και όταν μια οικογένεια θέλει να πάει να τρέξει, τα στάδια είναι όλα κλειστά. Και στάδια κλειστά σημαίνει πολλές άλλες ύποπτες πόρτες ανοιχτές. Σημαίνει Νο.1 χώρα στην παιδική παχυσαρκία. Σημαίνει περισσότερες ώρες στον υπολογιστή, στο κινητό και την μοναξιά. Σημαίνει χειρότερη ποιότητα ζωής αύριο για μια ολόκληρη κοινωνία, που γερνάει πριν την ώρα της, αρρωσταίνει περισσότερο και φυσικά είναι λιγότερο παραγωγική.
Αν κάποιος ήθελε πραγματικά να καταπολεμήσει το ντόπινγκ, θα μπορούσε να το κάνει πολύ εύκολα, αποκόβοντας οποιαδήποτε οικονομική συναλλαγή με τον χώρο του αγωνιστικού αθλητισμού. Πόσοι από τους σημερινούς mega stars πιστεύετε πως θα συνέχιζαν να κάνουν ολημερίς προπόνηση για ένα κλαδί ελιάς;
Είναι εύκολο;
Όχι φυσικά. Είναι δύσκολο στα όρια του αδύνατου, αλλά σε αυτά τα όρια βρίσκονται και οι μεγάλες συγκινήσεις και είναι ωραίο αυτά τα όρια να τα σπας, στηριζόμενος σε ιδανικά και ιδεώδη, που προέρχονται κυρίως από την καρδιά σου, αν θες να ελπίζεις σε μια ζωή και σε μια νέα γενιά απαλλαγμένη από τα μικρόβια του απεχθούς κέρδους, της στείρας προβολής, της όποιας οικονομικής εκμετάλλευσης, της εξαφάνισης κάθε αξίας ζωής. Και οι πραγματικές αξίες της ζωής είναι αυτές που κάνουν την διαφορά στο ανθρώπινο είδος, το μυστήριο του οποίου δεν κρύβεται στο πως καταφέρνει να υπάρχει και να εξελίσσεται αλλά στο τι βρίσκει για να υπάρχει και να ζει για αυτό. Η ελπίδα, η προσδοκία, ο στόχος, το όνειρο, το όραμα είναι πράγματα πολύ διαφορετικά από την πείνα για φαγητό, που κινητοποιεί κάθε άλλο ζώο στον πλανήτη. Αλήθεια με αυτή την πείνα θέλουμε να συνεχίσουμε να ζούμε, ξέροντας ότι ουσιαστικά δεν χορταίνεται ποτέ; Δεν πήραμε το μάθημά μας βλέποντας πόσο ζούγκλα καταντήσαμε τις κοινωνίες μας, θέλοντας απλά να τρώμε περισσότερο;

Nίκος Μιχαλόπουλος
Συγγραφέας Παιδικών βιβλίων    Εκπαιδευτικός
Πρωταθλητής του Ακοντισμού-Μέλος του μεγαλύτερου αθλητικού και φιλανθρωπικού ιδρύματος στον κόσμο, του LAUREUS SPORT FOR GOOD FOUNDATION, που χρησιμοποιεί τον αθλητισμό ως μέσο για θετικές κοινωνικές αλλαγές.