Παγκόσμια Ημέρα Εκπαίδευσης

24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2021
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Φαντάζομαι τον εαυτό μου να ξανακάθεται στα θρανία, ως μικρός μαθητής ή και λίγο αργότερα, ως έφηβος και φοιτητής ή και ακόμα μεγαλύτερος στα πρώτα βήματα της επαγγελματικής μου πορείας και να έχω απέναντί μου έναν άνθρωπο, με τον οποίο θα μπορούσα να έχω τον παρακάτω διάλογο, που δεν είχα όταν ζούσα αυτές τις περιόδους.
-Γιατί αισθάνομαι, ότι δεν μπορώ να ελέγξω τίποτα στην ζωή μου;
-Γιατί στην πραγματικότητα το μόνο πράγμα που μπορούμε να ελέγξουμε είναι το παρελθόν μας.
-Γιατί δεν αισθάνομαι επιτυχημένος;
-Γιατί πρέπει ν’ αρχίσεις ν’ αποδέχεσαι όλες τις προκλήσεις που έρχονται στον δρόμο σου και όχι μόνο αυτές που σου αρέσουν.
-Ποιος είναι τελικά ο μεγαλύτερος εχθρός της επιτυχίας;
-O φόβος της.
-Γιατί οι περισσότεροι μου λένε, πως δεν μπορώ να τα καταφέρω;
-Γιατί δεν μπορούν οι ίδιοι.
-Γιατί κρίνουν τις επιλογές μου;
-Γιατί δεν ξέρουν τις αιτίες τους.
-Γιατί δεν αισθάνομαι ευτυχισμένος;
-Γιατί περιμένεις από κάποιον άλλο να σε κάνει.
-Γιατί δεν μου είναι εύκολο να συγχωρώ όσους μου έκαναν κακό;
-Γιατί δεν είσαι ακόμα σε υψηλότερο επίπεδο από αυτούς.
-Γιατί βρίσκω σπάνια τον τρόπο να κάνω όσα θέλω;
-Γιατί συνήθως ψάχνεις την δικαιολογία γιατί δεν τα κατάφερες.
-Γιατί τόσες καταιγίδες;
-Γιατί αυτές μετράς, ενώ ξεχνάς τα ουράνια τόξα.
-Γιατί αισθάνομαι να χάνομαι μέσα στις σκέψεις μου;
-Γιατί είναι μια περιοχή που δεν γνωρίζεις καλά.
-Γιατί υπάρχει τόσος πόνος γύρω μας;
-Γιατί υπάρχουν και άλλοι τόσοι τρόποι για να τον ξεπερνάμε.
-Γιατί δεν έχω ποτέ αυτό που πραγματικά θέλω;
-Γιατί δεν ξέρεις τι πραγματικά θέλεις.
Γιορτάζουμε άλλη μια παγκόσμια ημέρα εκπαίδευσης και πραγματικά είναι η πιο παγκόσμια που θα μπορούσε ποτέ να γίνει και η πιο μεστή, στην ουσία του ονόματός της, καθώς ένας ολόκληρος πλανήτης, για πρώτη και ίσως μοναδική φορά στα χρόνια μας και τις γενιές μας, τις δικές μας, αλλά και πολλές προηγούμενες, όσο και αρκετές επόμενες, «εκπαιδεύεται» σε τόσες νέες πρωτόγνωρες καταστάσεις, σε τόσες νέες αφύσικες συνθήκες, με άγνωστες αντιδράσεις, σε αχαρτογράφητα νερά.
Όμως θα μπορούσε πραγματικά να υπάρξει καλύτερη συγκυρία εκπαίδευσης για όλους μας;
Ζούμε νέα πράγματα. Μαθαίνουμε νέα στοιχεία. Πειραματιζόμαστε σε νέες καταστάσεις. Βιώνουμε νέα συναισθήματα. Ανακαλύπτουμε νέα όρια. Βαδίζουμε σε μια νέα εποχή. Γινόμαστε άλλοι άνθρωποι.
Με τα σχολεία μας κλειστά, με τα παιδιά απομακρυσμένα, με τις εξετάσεις αμφίβολες, με τα φροντιστήρια σε δεύτερη μοίρα και το άγχος των βαθμών σε τρίτη, συνεχίζουμε να δεχόμαστε μιας άλλης ποιότητας εκπαίδευση, που έχει να κάνει με την ίδια τη ζωή και που συμπυκνωμένα μεταφέρει ανεκτίμητα μαθήματα ζωής, που θα τα βρούμε όλοι μας μπροστά μας.
Αν κάποιος με ρωτούσε ποιό είναι το σχολείο που ονειρεύομαι σήμερα, θα του έλεγα ακριβώς αυτό. Όχι φυσικά το κλεισμένο με τα άδεια θρανία και την απόκοσμη ησυχία των προαυλίων, αλλά το σχολείο εκείνο που εκτός από μαθηματικά, φυσική, καλά ελληνικά και ιστορία θα μπορούσε να με έβαζε λίγο περισσότερο στην υποψία της πραγματικής ζωής, εμπνέοντάς με να ανοίξω τα φτερά μου, να διευρύνω τους ορίζοντές μου, να ξεπεράσω τα όριά μου, να ψάξω τις κορυφές μου, να βαδίσω στα μονοπάτια που άλλοι άνοιξαν πριν για μένα και τώρα εγώ μπορώ να μετατρέψω σε λεωφόρους για τον εαυτό μου και τους επόμενους.
Είμαστε αρκετοί άνθρωποι που οραματιζόμαστε μια παιδεία διαφορετική για τα παιδιά όλου του κόσμου και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε άνθρωποι που βγήκαν από ένα σύστημα που θέλουμε να αλλάξουμε προς το καλύτερο. Κάτι που σημαίνει πως δεν πρέπει να το υποτιμάμε, να το αγνοούμε, να το περιφρονούμε. Πρέπει απλά να θέλουμε να δουλέψουμε πολύ για να το κάνουμε καλύτερο. Και τα καλά πράγματα έρχονται σε αυτούς που περιμένουν, μα τα καλύτερα έρχονται σε αυτούς που δρουν. Αν λοιπόν αποφασίσεις να είσαι κάτι λιγότερο από αυτό για το οποίο είσαι ικανός, τότε θα είσαι δυστυχισμένος για το υπόλοιπο της ζωής σου και αυτό είναι κάτι που τα παιδιά όλου του κόσμου πρέπει να το γνωρίζουν πολύ καλά.
Η παγκόσμια ημέρα εκπαίδευσης του 2021 μας βρίσκει με δέος μπροστά σε μία κατάσταση που μας έδειξε πραγματικά πόσο ίσοι είμαστε όλοι μεταξύ μας και πόσο μοιάζουμε, ανεξάρτητα από τις φαινομενικές διαφορές μας, βιώνοντας μια πρωτόγνωρη ισότητα απέναντι σε έναν κοινό εχθρό, που λες και ήρθε να δείξει σε όλους, πως είναι πολύ περισσότερα αυτά που μας ενώνουν από αυτά που μας χωρίζουν.
Μια συγκυρία που μας έκανε να καταλάβουμε πόσο σημαντικές είναι οι πιο απλές στιγμές που μπορούμε απλά να βρισκόμαστε δίπλα σε αυτούς και αυτά που αγαπάμε.
Μια τρικυμία που μας έβγαλε στα μπαλκόνια μας να χειροκροτήσουμε αυτούς που πραγματικά το αξίζουν και όχι τους προβεβλημένους και τους γνωστούς, συνήθως για τους λάθος λόγους, αλλά τους αφανείς και τους άξιους.
Μια ευκαιρία να καταλάβουμε πόσο πολύ μπορούν να μας λείψουν άνθρωποι, καταστάσεις και πράγματα, στα οποίους συνήθως χρεώνουμε αρνητικά πρόσημα, χωρίς να ανακόπτουμε για λίγο ταχύτητα για να προλάβουμε να συνειδητοποιήσουμε πόσο σημαντικά είναι για μας.
Μια πρόκληση που μας έδειξε πως ο λαϊκισμός μπορεί να ηττηθεί και πως μπορεί ο κόσμος να καταδικάσει την προσβλητική συμπεριφορά, γυρίζοντας την πλάτη σε αυτά τα στοιχεία που κάποιοι θεωρούν στοιχεία επιτυχίας, δύναμης, θάρρους, ενώ στην πραγματικότητα είναι αποδείξεις αποτυχίας, αδυναμίας και θράσους. Πράγματα δηλαδή που προσπαθούν να στείλουν το επικίνδυνο μήνυμα στη νέα γενιά και τα παιδιά όλου του κόσμου, ότι η όποια παραβατική συμπεριφορά είναι απόλυτα αποδεκτή, αρκεί να έχεις τη δύναμη να την επιβάλλεις.
Μια απαίτηση που μας απέδειξε, πως αν δουλέψουμε όλοι μαζί συντονισμένα, στηριζόμενοι στα ταλέντα μας και τις γνώσεις μας και απόλυτα δεσμευμένοι στον στόχο μας, μπορούμε να νικήσουμε ακόμα και τον μεγαλύτερο εχθρό
Σήμερα λοιπόν, τη φετινή παγκόσμια ήξερα εκπαίδευσης, ονειρεύομαι μια τέτοια προοπτική παιδείας που θα μπορεί να μας δίνει αντίστοιχα μαθήματα ζωής και κατευθύνσεις, χωρίς όμως την ανάγκη μια παγκόσμιας πανδημίας, που φέρνει τόσο πόνο.
Στην παιδεία δεν χωράει και δεν πρέπει να χωράει ούτε πόνος, ούτε σκοτάδι, ούτε βία. Μόνο φως. Και αυτό είναι στα χέρια μας να το δημιουργήσουμε, αν έχουμε υπάρξει «καλοί» μαθητές και ανοιχτοί στα μαθήματα που μας δόθηκαν.

Νίκος Μιχαλόπουλος
Εκπαιδευτικός • Συγγραφέας • Πρωταθλητής ακοντισμού • Ακτιβιστής
Ιδρυτικό μέλος MENTORIA